BTC
ریال۵۴٬۹۱۸
-2.99%
ETH
ریال۲٬۱۲۰
-5.52%
LTC
ریال۲۴۹
-8.71%
DASH
ریال۲۹۴
-6.69%
XMR
ریال۳۵۰
+2.08%
NXT
ریال۰
-6.48%
ETC
ریال۳۲
-17.94%
DOGE
ریال۰
+22.84%
ZEC
ریال۲۲۶
-13.18%
BTS
ریال۰
-13.68%
DGB
ریال۰
-11.86%
XRP
ریال۱
-14.66%
BTCD
ریال۱۳۸
-2.99%
PPC
ریال۱
-6.12%
CRAIG
ریال۰
-2.99%
XBS
ریال۳
0%
XPY
ریال۰
-5.52%
PRC
ریال۰
0%
YBC
ریال۱۱٬۸۳۹
-2.99%
DANK
ریال۰
-2.99%

جیب‌خالی در بازار گرانی

پاسخ به 7 پرسش در مورد تاثیرات اقتصادی کرونا و دلیل تعطیل نشدن تهران

0

احتمالا موقعیتی که بازارهای مالی و کالایی طی نیمه اول اسفندماه تجربه کردند، به هیچ دوره معاصر تاریخی دیگر قابل قیاس نبوده‌است. با وجود رکود، کاهش قدرت خرید، افزایش تورم و افزایش بیکاری، قیمت‌ها در بسیاری از بازارهای مصرفی روند صعودی داشته‌اند. حتی وضعیت در مورد صنایع هم به همین شکل بوده‌است.

صنایع بزرگ با کاهش تولید مواجه بودند ولی حتی برای مبارزه با کرونا هم تعطیل نشدند. بازارهای سرمایه‌ای با کاهش تعداد مشتری روبرو شدند ولی قیمت‌ها روند صعودی خود را حفظ کردند و منظومه‌ای بی‌منطق برای اقتصاد ایران را شکل دادند. وضعیت بحرانی که هر روز که به آستانه نوروز نزدیک می‌شود، ماهیات خطرناک‌تری می‌گیرد.

وضعیت صنایع پس از کرونا چطور است؟

1/ درمورد صنایع بزرگ اطلاعات خیلی دقیقی در دست نیست ولی برآوردهای اولیه نشان می‌دهد حتی پیش از ظهور ویروس کرونا، صنایع خودروسازی با 20 درصد ظرفیت‌شان کار می‌کردند. این وضعیت در مورد صنایع فولادی به عددی نزدیک به 50 درصد می‌رسد. صنایع لوازم خانگی هم با ظرفیتی ببین 20 تا 30 درصد به کار ادامه می‌دهند. براین اساس در صورتی که این صنایع در زمانی بین 7 تا 10 روز در تعطیلی مطلق هم قرار گیرند، بازهم ظرف یک هفته امکان جبران عقب‌ماندگی آنها ممکن است. البته پیش از این تولید کالاهای صنعتی در آذر ماه در قیاس با ماه قبلی رشد 10 درصدی را تجربه کرده‌ّبود. این افزایش در مورد برخی کالاها مانند یخچال، تلویزیون و کاغذ بالاتر از 25 درصد بوده‌است. بخش مهمی از این کالاها با هدف تامین نیاز مربوط به شب عید تهیه شده‌بودند ولی وضعیت عمومی کشور به شکلی درآمد که درنهایت و حتی در شرایط رکود هم این کالاها روی دست تولیدکنندگان باقی ماندند. همزمان کالاهایی مانند صنایع شیمیایی و پتروشیمی در همین دوره زمانی با افت تولید 20 درصدی مواجه شدند. وضعیت این کالاها به شدت تحت تاثیر تحریم‌ها و روابط تجاری و بانکی قرار دارد. برهمین اساس درمورد گروه اول ( که رشد تولید داشتند) و گروه دوم ( که کاهش تولید داشتند) تعطیلی بین 7 تا 10 روز مولفه اثرگذاری به حساب نمی‌آمد. برخی اخبار محفلی نشان می‌دهد که طی این دوره زمانی دولت نه براساس منطق اقتصادی که از هراس مسافرت‌های بیشتر اجازه تعطیلی عمومی را نداده‌ّبود.

بازار مسکن به کدام سمت می‌رود؟

2/ پیش از آنکه بحران ویروس کرونا در کشور فراگیر شود، نگرانی اصلی در مورد بازار مسکن مربوط به رابطه چرخه رکود و افزایش مدام قیمت‌ها می‌َشد. پس از بروز بحران کرونا تعداد معاملات به شدت کاهش پیدا کرد ولی روند افزایش قیمت‌ها متوقف نشد. بررسی روند تولید کالاهای مربوط به صنعت ساختمان نشان می‌دهد فعالان این بخش انتظار افزایش میزان ساخت‌و سازها طی فصل بهار را داشته‌اند. به طوری که میزان کاشی و سرامیک،‌سیمان و کاشی بهداشتی بین 5 تا 7 درصد رشد داشته‌است. مدتی قبل‌تر قیمت‌ها با افزایش 44 درصدی در مورد خرید و فروش و 29 درصدی در مورد اجاره‌بها همراه بودند. در همین دوره زمانی میزان معاملات 36 درصد افت داشته‌است. آشفتگی نرخ‌گذاری در بازار مسکن به شکلی درآمده که در تهران میان کمترین قیمت و بیشترین قیمتی که در آن معامله انجام شده، 21 میلیون تومان اختلاف قیمت وجود دارد. بررسی آگهی‌های سایت دیوار هم نشان می‌دهد از ابتدای بروز بحران کرونا تعداد قابل توجهی از مالکانی که قصد فروش داشتند، معاملات را به پس از تعطیلات نوروز موکول کرده‌اند. این گروه انتظار دارند که طی فصل بهار بازهم قیمت‌ها با رشد همراه شود. تاثیر مستقیم کرونا در بازار مسکن، تعطیلی روند معاملات بوده‌است.

وضعیت بازار خودرو چه می‌َشود؟

3/ پس از اوج‌گیری تحریم‌ها صنایع خودروسازی با بحران‌های بسیاری مواجه شدند. پیش‌ّبینی وضعیت آینده آنها نیز بدون توجه به مولفه پیچیده تحریم‌ها ممکن نیست. طی 9 ماهه امسال میزان متوسط تولید خودرو 26 درصد کاهش داشته‌است. میزان تولید مینی‌بوس، اتوبوس و ون هم افت 52 درصدی را تجربه کرده‌است. کامیون کشنده هم با افت 63 درصدی تولید همراه بوده‌است. همزمان قیمت انواع مختلف این خودروها در بازار روند صعودی به خود گرفت و در ابتدای اسفندماه به نقطه اوج رسید. پیش از این معامله‌گران بازار خودرو انتظار داشتند در آستانه بهار و طبق سنت سال‌های گذشته، قیمت خودرو در بازار به دلیل افزایش تقاضا و کاهش میزان تولید افزایش یابد ولی پس از بروز بحران کرونا و کاهش میزان تقاضا پیش‌بینی رکود در مورد آینده بازار صورت می‌گرفت که برخلاف تمام مولفه‌های اقتصادی، بازهم در هفته دوم اسفندماه قیمت خودرو رشد قابل توجهی را تجربه کرد. بخشی از بازار اعتقاد دارند معاملات خودرو تحت تاثیر بازارهای دیگر مانند سکه و دلار درآمده و قیمت این کالای مصرفی همتراز این بازارها رشد پیدا می‌کند. قرار گرفتن نام ایران در فهرست سیاه اف ای تی اف هم وضعیت آینده صنایع کشورر را مبهم ساخته و براین اساس پیش بینی می‌َشود که طی سال آینده شرایط در بازار خودرو بحرانی‌ باشد. برهمین اساس روند رشد قیمت‌ها از هم اکنون با شتاب بیشتری پیش می‌رود. براین اساس ویروس کرونا هرچند از تعداد معاملات بازار کم کرده ولی تاثیری در شیب قیمت‌ها نداشته‌است.

صنایع کرونایی چه می‌کنند؟

4/ ویروس کرونا هرچند تعداد زیادی از صنایع و بازارها را به تطعیلی کشید ولی حداقل برای صنایع دارویی و شوینده رونق به همراه آورده‌است. میزان متوسط تولید داروی انسانی طی 9 ماهه امسال بیش از 30 درصد رشد داشته‌ به طوری که طی این مدت 36.3 میلیارد عدد دارو در کارخانه‌های داخلی تولید شده‌بود. تنها در آذر ماه این صنایع با رشد 14 درصدی تولید همراه بودند. اما رشد تولید برای صنایع شوینده نبوده به طوری که طی 9 ماهه امسال انها با کاهش 7.5 درصدی در تولید مواجه بوده‌اند. هر دو این صنایع طی نیمه پایانی بهمن ماه و اسفندماه با تمام ظرفیت‌ کارخانه‌هایشان به تولید پرداختند. بحران کرونا تنها این صنایع را به تحرک وادار کرد. این صنایع پیش از این به دلیل فشار ناشی از تحریم‌های اقتصادی و کاهش ارتباطات بانکی در بحران عمیقی بودند.

بازارها ناراضی می‌مانند؟

5/ ویروس کرونا دو اتفاق را در بازارهای ارز و طلا رقم زده‌است. به دلیل کاهش تعداد معاملات و کاهش شدید سفر‌های خارجی میزان معاملات در بازار ارز به شکل قابل توجهی کاهش یافته‌است. همزمان به دلیل رشد قیمت سکه، میزان خرید آن هم کاهش پیدا کرده‌ اما این وضعیت انعکاسی در قیمت‌ها نداشته‌است. بازار طلا و ارز همزمان با شیوع ویروس کرونا، با رشد قیمت ناشی از ارزش پیدا کردن کالاهای سرمایه‌ای مواجه شده‌اند. برخی تحلیل‌ها تاکید براین اصل دارد که در این موقعیت تبدیل سرمایه‌های ریالی به ارز و طلا همچنان سودبخش است.

بوس به کرونا روی خوش نشان داد؟

6/ افزایش حجم نقدینگی، بازار سرمایه‌ را به آستانه انفجار رسانده‌است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که سال آینده بازار سرمایه با افت نسبی شاخص همراه باشد. با این وجود روند رشد نقدینگی و رکود حاکم براقتصاد، سرمایه‌های خرد را مدام به سمت بازار سرمایه هدایت می‌کند. همزمان سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و حقوقی‌ها در انتظار رشد شاخص نشسته‌اند. این موضوع را یک کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با خبرگزاری ایرنا هم تایید کرده‌است. به گفته او :«انتظار از حقوقی‌های بازار این است که به پول‌های وارد شده به بازار به چشم طعمه نگاه نکنند، در حقیقت سهامداران را از تحلیل و از سهام بنیادی نترسانند زیرا همین امر باعث ورود پول به سهام حبابی که از ارزش ذاتی خود فاصله گرفتند، خواهد شد. همزمان دلار هم در نقطه بحرانی قرار دارد. انتظار اصلاح زمانی و قیمتی برای قیمت دلار وجود دارد، همین امر زمینه رشد کامودیتی‌ها و رشد بازار سرمایه را فراهم می‌کند. با توجه به ریسک موجود در بازارهای موازی، بازار سرمایه به لحاظ ریسک و بازدهی، معقول ارزیابی می‌شود اما به شرط اینکه سرمایه‌گذاران از هیجان دوری کنند و قانونگذاران از ابلاغ تصمیمات یک شبه بر بدنه بازار خودداری کنند.» بازار سرمایه احتمالا طی فصل بهار دوران کم رونقی را سپری می‌کند و پس از آن بازهم باید در انتظار روزهای رشد بود. هرچند که طی چند روزگذشته روند حرکت شاخص نزولی بوده‌است.

جیب ها خالی می ماند؟

7/ روند رشد قیمت‌ها هیچ تناسبی با وضعیت عمومی معیشت مردم ندارد. بازارها تقریبا مستقل از وضعیت عمومی مردم شیب قیمت‌ها را تعیین می‌کنند. ایرنا دیروز گزارش داده که اعضای کمیته دستمزد شورای عالی کار در آخرین نشست خود رقم سبد معیشت کارگران را چهار میلیون و ۹۴۰ هزار تومان اعلام کرده‌اند. براساس آنچه خبرگزاری دولت منتشر کرده موضوع تعیین حداقل دستمزد به سال آینده موکول شده‌است:« قرار شد در هفته‌های بعد شورای عالی کار جلسات تعیین دستمزد را برگزار کند اما به دلیل ملاحظات شیوع بیماری کرونا این جلسات لغو شد و پیش‌بینی می‌شود که جلسه تعیین دستمزد به سال آینده موکول شود.» آنچنان که ایرنا نوشته سال گذشته هزینه معیشت خانوار ۳.۳ نفره کارگری سه میلیون و ۷۶۰ هزار تومان تعیین شده بود:« سال گذشته پس از تشکیل چندین جلسه شورای عالی کار با حضور نمایندگان کارگری و کارفرمایی، سرانجام در تاریخ ۲۸ اسفندماه، دستمزد سال ۹۸ کارگران برای «حداقلی بگیران» (کارگرانی که در سال نخست ورود به بازار کار قرار دارند) با افزایش ۳۶.۵ درصدی، یک میلیون و ۵۱۶ هزار و ۸۸۲ تومان تعیین شد. همچنین دستمزد کارگران دارای بیش از یکسال سابقه کار که تحت عنوان «سایر سطوح مزدی» شناخته می‌شوند، به میزان ۱۳ درصد نسبت به حقوق پایه ۹۷ به اضافه ۲۶۱ هزار و ۱۱۸ تومان، افزایش یافت.» ویروس کرونا وضعیت قیمت‌ها در تمام بازارها را دستخوش افزایش بی‌مهار کرده ولی میزان درآمد طبقه متوسط و کارگران هیچ تغییر معناداری نداشته و برهمین اساس آنها طی روزهای منتهی به فرودین در فشار معیشتی قرار می‌گیرند. روش جبران معیشتی هم برای این گروه در نظر گرفته نشده‌است. کرونا به این گروه بیش از دیگران آسیب وارد کرده‌است.

 

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.